DNA is de basis van alles wat leeft. Al je mogelijkheden, eigenschappen en talenten hangen af van je DNA code. Maar ook de enorme variatie in het leven om ons heen komt door verschillen in DNA. Met "Leve DNA!" willen wij laten zien wat er zoal met DNA kan, en wat niet kan.

Iedereen mag onderwerpen aandragen die hem of haar interessant lijken. Een lijst met eerste voorbeelden vind je hieronder. Laat je fantasie de vrije loop. Als ons project de academische jaarprijs wint, dan zullen we met de hulp van middelbare scholieren maandelijks een keuze uit de ideeën maken en het beste idee gaan uitvoeren.

Een paar voorbeelden:

Splash-teller

Op de Natuurkalender wordt de zogenaamde splash-teller bijgehouden. Automobilisten wordt gevraagd voor vertrek hun kentekenplaat schoon te maken en na afloop van een reis te tellen hoeveel insecten zij hebben doodgereden. Op de website van de Natuurkalender vullen zij vervolgens dit aantal in, samen met gegevens over hun reis (van waar naar waar en hoeveel kilometer). Op basis van de verzamelde gegevens wordt geschat hoeveel insecten er jaarlijks in het verkeer sneuvelen. Voor een LeveDNA! project vragen we de automobilisten de afgewassen insecten te verzamelen en op te sturen (wel handschoentjes aan anders lezen we mensen-DNA). Door het DNA af te lezen kunnen we dan zien welke soorten insecten zijn doodgereden. Hiermee komt extra informatie beschikbaar over de verspreiding van insecten.

Muziekfestijnen

De Reizende DNA labs hadden dit jaar een stand op het Lowlands muziekfestival, genaamd Llowlab. Bezoekers konden hun DNA isoleren en in een hangertje mee naar huis nemen. Voor een Leve DNA! project werd voorgesteld volgend jaar op diverse muziekfestijnen DNA van de bezoekers (anoniem) te verzamelen en dit te vergelijken. Zijn er verschillen tussen de bezoekers van Lowlands, North Sea Jazz, de Toppers, de musical Saigon, een operavoorstelling, Justin Bieber, etc.? Hiermee kunnen we bijvoorbeeld de samenstelling van bezoekers van festivals bekijken: is die zo multicultureel als we denken?  Is er een gen voor 'muzieksmaak' te zien?

Slootwater en seizoenen

Wat leeft er allemaal in slootwater en hoe verandert dit in de loop van een jaar? Slootwater zit vol leven en dit leven varieert sterk door de invloeden van de seizoenen. Binnen Leve DNA! kunnen we op verschillende tijdstippen verspreid over het jaar, elke eerste van de maand, water uit een sloot te halen. Door het DNA af te lezen kunnen we kijken welke organismen er allemaal in voorkomen en in welke aantallen. Als we vervolgens water uit de Hofvijver in Den Haag nemen zien we dan hetzelfde of wordt het leven daarin meer bepaald door het politieke klimaat?

Kauwgom

Als je bij grotere gebouwen of andere drukbezochte plaatsen komt zie je altijd veel kauwgom op de grond liggen, vooral in de buurt van rioolputten. Dit kauwgom bevat DNA van zijn gebruiker. Als we voor Leve DNA! kauwgom op verschillende plaatsen verzamelen zien we dan verschillen?. Als ik bijvoorbeeld kauwgom verzamel rondom een ziekenhuis, tref ik daarin dan bijvoorbeeld meer ziektekiemen aan? Vind ik in die monsters ook meer antibiotica-resistenties?

Biologische bestrijding

Een biologische bestrijdingsbedrijf stelt Leve DNA! voor het genoom van een mijt af te lezen. Mijten zijn piepkleine rovers die ingezet worden om bloembollen te beschermen tegen vraat van insecten. Hun DNA is klein en relatief gemakkelijk af te lezen. Daarna kan dan een DNA-vingerafdruk gemaakt worden waarmee je snel kunt bepalen welke mijten goed tegen een droog voorjaar of een natte zomer kunnen en welke niet. Hiermee kan dan de kwaliteit van een belangrijk Nederlands exportprodukt verder verbeterd worden.

Poep-sequencing

In peop tref ik DNA aan van de eigenaar, van wat er in zijn darmen leeft en van wat hij of zij heeft gegeten. In Leve DNA! projecten kunnen poep aflezen am vanalles te onderzoeken. Is de darmflora van een vegetariër anders dan die van een vleeseter?  Is er een verschil tussen wat er in de darmen leeft van kippen die in een legbatterei leven en kippen die lekker buiten lopen?  Eten vogels in de stad echt andere dingen dan vogels op het platteland?  Is er verschil in de bacteriën die in mijn darmen leven voordat ik Yakult ging drinken en daarna? Als ik stop, zie je na 6 maanden nog steeds een verschil?

Zweetvoeten

Mijn broer heeft last van hele erge zweetvoeten, we vragen hem altijd liever zijn schoenen aan te houden. Ik heb daar geen last van, heeft mijn broer bacteriën in zijn schoenen die ik niet heb?

Geld

Als ik een 1 Euro munt in verschillende landen bekijk, leeft daarop dan overal hetzelfde?

Toonbank

Als ik op de toonbank van de slager, bakker, kruidenier, kapper, buschauffeur, kledingzaak, enz. kijk leven er dan hele andere organismen?

Geschiedenis

Als ik steeds dieper in de bodem van het IJsselmeer ga, zie ik dan grote invloeden van tijd op wat er leeft/leefde?

Vlinder

Koolwitjes zie je overal in Nederland. Hoe verschillend zijn deze koolwitjes eigenlijk in hun DNA? Lijken ze erg sterk op elkaar, zien we verschillen per provincie?

Achternamen

Hebben alle mannen met dezelfde achternaam hetzelfde Y-chromosoom? Jongens op zoek naar hun vader kunnen dan toch gemakkelijk hun achternaam vinden?

Paastakken

Sommige bomen groeien met takken die heel sterk draaien - komt dit door een verandering in het DNA?

Provincies

Een slak is langzaam en komt niet ver - verschillen slakken per provincie dus meer dan vogels die gemakkelijk overal komen?